ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਭਾਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਭਾਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਤਿਉਹਾਰ ਬੜੀ ਹੀ ਧੂਮਧਾਮ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਿਨ ਭਰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਰਾਧਿਆ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਹੀ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ ‘ਤੇ ਪੂਰੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੂਜਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ
ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ 4 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ ਰਾਤ 11:57 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਰਾਤ 12:43 ਵਜੇ (5 ਸਤੰਬਰ) ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਅਰਚਨਾ ਲਈ ਕੁੱਲ ਲਗਭਗ 46 ਮਿੰਟ ਦਾ ਸ਼ੁੱਭ ਸਮਾਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਬਾਲ-ਗੋਪਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਾਰਜ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ੁੱਭ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਿਆਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ ਦੌਰਾਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇ। ਸਹੀ ਮਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਰਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਿਆਰੀ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ
ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਕੱਪੜੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾਓ। ਰਾਤ ਨੂੰ 12 ਵਜੇ ਲੱਡੂ ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ (ਅਭਿਸ਼ੇਕ) ਕਰਵਾਓ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਪੂੰਝ ਕੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਾਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਨ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਕੇ ਮੁਕਟ, ਬੰਸਰੀ ਅਤੇ ਮੋਰ ਖੰਭ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰੋ। ਪੂਰੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚੇ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਬਾਲ-ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਅਥਾਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਝੂਲਾ ਝੁਲਾਉਣਾ, ਭੋਗ, ਆਰਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਨਾਦ ਦਾ ਨਿਯਮ
ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਲੱਡੂ ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਝੂਲੇ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਝੂਲਾ ਝੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤਾਜ਼ੇ ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਭੋਗ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਧੂਫ਼-ਦੀਪ ਜਗਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰੋ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕਰੋ। ਪੂਜਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੇ ਨੇਮਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਪੂਜਾ ਘਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਤੇ ਸਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
